Hoge Raad keurt gebruik van gekraakte berichten in moordzaak goed

Tech Dinsdag 28 juni 2022 Nos
Hoge Raad keurt gebruik van gekraakte berichten in moordzaak goed

Het OM mocht gekraakte telefoonberichten van criminelen gebruiken om twee mannen te laten veroordelen voor een liquidatie in IJsselstein. Dat heeft de Hoge Raad bepaald nadat een van de mannen tegen zijn veroordeling in cassatie was gegaan.

De uitspraak is van groot belang voor andere rechtszaken tegen criminelen, omdat het OM steeds vaker gebruikmaakt van versleutelde berichten die gekraakt zijn. Nu de Hoge Raad de werkwijze van het OM heeft goedgekeurd, komen andere strafzaken en veroordelingen niet in gevaar.

In maart 2017 maakte het OM bekend 3,6 miljoen berichten van criminelen te hebben gedecodeerd. Ze stonden op een server in Canada die werd gebruikt door het Nederlandse bedrijf Ennetcom, ook wel 'de telefoonleverancier van de onderwereld' genoemd.

Via speciaal geprepareerde BlackBerry's konden gebruikers berichten naar elkaar sturen die buiten bereik van de opsporingsdiensten zouden blijven. Het systeem wordt PGP genoemd, wat staat voor Pretty Good Privacy. Later werden meer van dit soort netwerken gekraakt, zoals Ironchat en EncroChat.

Het OM kreeg toegang tot de server in Canada voor het onderzoek naar Ennetcom, dat werd verdacht van het witwassen van crimineel geld. De inhoud van de berichten die werden aangetroffen was volgens het OM een interessante, maar toevallige bijvangst.

Privacy geschonden

Maar advocaten, onder wie die van Abdelghani el H., zeggen dat het onderzoek naar Ennetcom juist als hoofddoel had om de inhoud van miljoenen berichten te onderscheppen. Daarmee zou op grote schaal de privacy van de gebruikers zijn geschonden.

Normaal mogen telefoons alleen worden gehackt als er tegen iemand een concrete verdenking is; in dit geval was daarvan in de meeste gevallen geen sprake. Het OM zou met een sleepnet door de enorme hoeveelheid data zijn gegaan op zoek naar criminele berichten.

"Het is alsof KPN of een ander telecombedrijf zomaar wordt binnengevallen en de gehele inboedel wordt meegeroofd om te kijken wie een fout bericht verstuurt", zei advocaat Inez Weski in 2017 bij de verdediging van Danny M., de eigenaar van Ennetcom.

Maar een jaar later oordeelde de rechtbank van Amsterdam in een andere liquidatiezaak dat de berichten wel degelijk mogen worden gebruikt om criminelen te veroordelen. De Hoge Raad heeft dit met zijn uitspraak van vandaag bevestigd.

Bron: Hoge Raad keurt gebruik van gekraakte berichten in moordzaak goed