Weer een VVD-congres in roerige tijd: kan de partij de rijen sluiten?

Politiek Zaterdag 19 November 2022 Nos
Weer een VVD-congres in roerige tijd: kan de partij de rijen sluiten?

Nog geen half jaar na de dreun op de vorige ledenbijeenkomst houdt de VVD weer een ledencongres over een heikel onderwerp: de asielwet die VVD-staatssecretaris Van der Burg voor de poorten van de hel heeft weggesleept. Deze keer wil de partij een beter beeld neerzetten.

Want een deel van de VVD kijkt met huiver terug op het congres van 11 juni toen een meerderheid van 51 procent van de leden een motie aannam tegen de stikstofplannen van het kabinet en daarmee tegen de eigen stikstofminister Christianne van der Wal. Sinds het aantreden van Mark Rutte als partijleider klonk er niet eerder zo harde kritiek uit de achterban.

Applausmachine

En het bleef roerig. Begin oktober kozen de VVD-leden een nieuwe partijvoorzitter en dat werd niet kandidaat Onno Hoes van het partijbestuur, maar zijn tegenstrever Eric Wetzels. Ook dat was een gevoelige tik op de vingers van de Haagse partijtop. Wetzels wil dat leden en afdelingen een grotere rol krijgen. Verder vindt hij dat het gedaan moet zijn met congressen als applausmachines voor de partijleider.

Daarna werd het nog spannender: de Tweede Kamerfractie bleef zich verzetten tegen de 'dwangwet', waarmee de eigen VVD-staatssecretaris voor elkaar wil krijgen dat alle gemeenten meewerken aan de opvang van asielzoekers. Het werd al snel 'spreidingswet' genoemd, in een poging de angel uit het conflict te halen, maar dat mocht niet baten.

Partijleider Rutte moest erbij worden gehaald om de patstelling te doorbreken. Dat lukte na een vijf uur durend "pittig gesprek", waarin met de vuist op tafel zal zijn geslagen. Als de fractie de poot stijf had gehouden, had dat zomaar tot een kabinetscrisis kunnen leiden.

Het Najaarscongres moet de rijen weer sluiten, is het idee. Daarom is het programma op voorhand aangepast. In plaats van een vraag- en antwoordsessie met Rutte zal de VVD-leider in de ochtend een speech houden, om de toon te zetten en de critici voor te zijn.

Daarna wordt gestemd over een deel van de ingediende moties. Daar zitten een paar kritische over de asielwet tussen, van leden die zich zorgen maken over te linkse koers van de partij, de hoge asielinstroom en de afnemende invloed van de lokale overheid. Het is de vraag of die worden aangenomen.

"Veel VVD'ers zijn het echt wel met de fractie en de Tweede Kamer eens dat de hoge asielinstroom een probleem is", zegt VVD-watcher Wilma Borgman. "Maar ze zijn ook betrokken bij gemeentebesturen en vinden dat de opvang echt eerlijker verdeeld moet worden. Wat ik ook hoor, is dat veel mensen vinden dat de kwestie met de asielwet de partij genoeg heeft beschadigd. Ik bespeur een toenemende ergernis over de schade die een, naar hun zeggen 'relatief klein groepje nogal vocale leden' de partij aan het toebrengen is. Roerig zal het Najaarscongres zeker worden, maar niet zoals op 11 juni."

Het VVD Najaarscongres is vanaf 10.00 uur live te volgen op NPO Politiek en Nieuws. Rutte spreekt om 10.45 uur

Bron: Weer een VVD-congres in roerige tijd: kan de partij de rijen sluiten?