Rutte bijna langstzittende premier, VVD-jongeren willen nieuwe kandidaat

Politiek Zaterdag 30 Juli 2022 Nos
Rutte bijna langstzittende premier, VVD-jongeren willen nieuwe kandidaat

"Ik voel wel dat ik langzamerhand halverwege ben", zei premier Mark Rutte eerder deze maand op een persconferentie. "Nog geen seconde" heeft hij overwogen te stoppen als minister-president, de baan die hij sinds oktober 2010 heeft.

Maar in de rest van de politiek klinkt de vraag: 'is Ruttes tijd niet voorbij?' steeds vaker. Ook in zijn eigen partij, hoort Nieuwsuur.

Vooral jongerenpartij JOVD is stellig. "We zijn er heel erg trots op dat hij de langstzittende premier gaat worden", zegt voorzitter Daphne Lodders. "Maar als er nieuwe verkiezingen komen, aan het eind van deze termijn, dan denk ik dat de VVD er goed aan doet om met een nieuwe in zee te gaan."

Vicevoorzitter Robbert Verheul vult aan: "Rutte heeft ons heel veel crises doorgeleid. Maar af en toe is het wel tijd voor visie zonder mensen gelijk naar de oogarts door te verwijzen."

Politiek verslaggever Arjan Noorlander van Nieuwsuur neemt je in de video hieronder mee door de trukendoos van Rutte, hoe kon hij zo lang aan de macht blijven?

Ruttes vermeende gebrek aan visie is al langer mikpunt van kritiek. Het zou ook resulteren in een debat- en ideeëloze partij, zeggen oudgedienden van de VVD tegen Nieuwsuur.

"Je kunt van de VVD heel veel zeggen, maar niet dat het een bruisende debatpartij is met grote manifesten of commissies met spraakmakende standpunten", zegt oud-Tweede Kamerlid Mark Verheijen. "Dat zit niet in de traditie van de VVD, maar zeker de afgelopen twaalf jaar is dat gewoon niet gebeurd."

Verheijen zegt niet met zoveel woorden dat hij een vervanger wil voor Rutte bij de volgende parlementsverkiezingen. Maar hij, en andere VVD'ers, zijn wel kritisch over hoe de VVD onder zijn leiding is veranderd.

"Ik vind dat het interne debat binnen de VVD veel meer gevoerd kan worden", zegt oud-VVD-leider Ed Nijpels. "Het zou heel raar zijn als wij als VVD niet af en toe van mening kunnen verschillen. Mark Rutte is niet Kim Jong-un en de VVD is niet de communistische partij van Noord-Korea."

Maar bij de VVD weten ze ook: de ideologische leegte binnen de partij gaat hand in hand met Rutte als grote stemmentrekker. Verheijen: "Er is een grote mate van zelfcensuur, zelfbeperking in de partij. Rutte levert ons de zetels, Rutte levert ons de macht en wij gaan als partij verder niet zo heel moeilijk doen met ideologische debatten en dat soort dingen."

Want vooral dankzij de immer optimistische en energieke Rutte is de VVD al zo lang de grootste partij. "Het is heel bijzonder om te zien hoe hij altijd maar doorgaat", zegt Henk Kamp, VVD-minister in de drie vorige kabinetten-Rutte. "En dat hij nooit een dag ziek is en vakanties overslaat als dat nodig is. En dat al twaalf jaar lang."

Nog een termijn Rutte?

Als het aan Nijpels ligt, is de einddatum van Rutte in zicht. "Er komt uiteindelijk het punt dat je zelf zegt: het is mooi geweest. En je moet opstappen op je hoogtepunt. Maar het is maar heel weinig mensen gegeven om hun eigen hoogtepunt te bepalen."

Maar Kamp verwacht niet dat dat punt op korte termijn komt. "Ik denk zeker niet dat hij aan het einde van deze periode weg is. Het is heel goed denkbaar dat hij met zijn leeftijd, met zijn ervaring, met zijn positie in Europa, dat hij het nog een keer gaat doen."

Rutte zelf lijkt het speculeren over zijn positie weinig te deren. "Ik heb ermee leren leven dat de vraag over mijn houdbaarheidsdatum af en toe wordt gesteld", zei hij op de persconferentie. "Voor mij is bepalend: heb ik de ideeën, de energie, de druipende mondhoeken op vrijdagochtend als de ministerraad begint; hup we gaan aan de slag, problemen oplossen. Zo lang ik dat heb, wil ik graag doorgaan."

Bron: Rutte bijna langstzittende premier, VVD-jongeren willen nieuwe kandidaat